18/03/2024
Tổ tiên dòng họ Nguyễn Xuân và cuộc thiên di qua đèo Ngang
Tổ tiên dòng họ Nguyễn Xuân gốc huyện Tống Sơn (tức huyện Hà Trung ngày nay) tỉnh Thanh Hóa, đã theo Chúa Nguyễn Hoàng vào đàng trong di dân lập ấp. Vào vùng đất Châu Ô, Châu Lý – sau này là vùng đất Thuận Hóa, các Ngài đến làng Chánh Lộc, tổng Vĩnh Xương, phủ Hương Trà, nay thuộc xã Phong Lộc, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế thì dừng chân, khai phá rừng cây lau sậy để canh tác ruộng, vườn, sinh sống, và đã lập nên họ Nguyễn tại đây.

Con cháu sinh sôi, nảy nở. Để có đất canh tác làm ăn, một bộ phận bậc tiền nhân di lần xuống hướng Đông Nam, dừng chân lại làng Phong Lai Hà thuộc xã Quảng Thái, huyện Quảng Điền ngày nay. Con cháu đông đã lập nên thêm Nguyễn Xuân tại đây.

Đến đời thứ sáu, ông Nguyễn Văn Điền, sinh hạ nhiều con trai, con gái, các anh chị ở lại làng Phong Lại Hà thuộc dòng trưởng. Người em là Nguyễn Văn Diên (tức Dược) di cư về vùng Vĩnh Sia thuộc địa phận làng Thạch Bình, huyện Đan Điền, nay thuộc huyện Quảng Điền. Theo lời kể lại, Ngài làm nghề thuốc, chữa bệnh cho nhân dân trong vùng. Ngài có nhiều người con, người con trưởng về làng Tráng Lực lập họ Nguyễn tại đây (Phái Nguyễn Ngọc Thứ). Một người về làng Thuận Hóa xã Hương Phong – Hương Trà, trước năm 1945 con cháu có về họ gốc làng Thạch Bình. Một người về làng Lai Hà, một làng ven phá ngày nay thuộc xã Quảng Thái. Các con cháu hai bậc tiền nhân này từ năm 1946 đến nay không còn tin tức gì nữa. Một người con thứ lập họ Nguyễn Xuân làng Thạch Bình.
Về họ chính ở làng Chánh Lộc, năm 1958, nhà thờ họ làm lại. Ngày khánh thành có giấy mời phái Thạch Bình và phái Tráng Lực ra dự lễ tế Ngài. Nhưng kế tiếp đó đến nay, con cháu ở quê hương Thị Trấn Sịa không còn liên lạc gì nữa; bởi lẽ, ở mỗi quê nhà đều có nhà thờ họ.
Xin ghi lại để làm tài liệu cho con cháu mai sau, để biết được gốc tích dòng họ và kế tục lưu truyền. Từ đời thứ nhất đến đời thứ 13 đều ghi rõ ràng trong tập gia phả này.
Kể từ đời thứ 14 các cháu hậu sinh tiếp tục cập nhật.
Làm tại Sịa, ngày 15 tháng 01 năm 2009. Các con cháu hệ phái họ Nguyễn Xuân Thạch Bình Trùng tu Gia Phả họ Nguyễn
Phái làng Thạch Bình Mùa đông – Kỷ Sửu – năm 2009
Bái Lập
Trưởng tộc: Đời thứ 11 Nguyễn Sản
Nguyễn Lộc (đời thứ 12) chấp bút
